مدرسه علمیه فاطمیه رودسر

    تَبَرَّج» به معناى خودنمايى و آشكار ساختن زينت در برابر مردم است، و به مفهوم نماياندن چيزي كه بايد پوشيده باشد و اساساً به چيزهايي گفته مي‌شود. كه بين چيزهاي ديگر زودتر ديده مي‌شوند و به چشم مي آ‌يند.
در قرن كريم در آيه 33 سوره مباركه احزاب چنين مي‌خوانيم:وَقَرْنَ فِي بُيُوتِكُنَّ وَلَا تَبَرَّجْنَ تَبَرُّجَ الْجَاهِلِيَّةِ الْأُولَي يعني و در خانه‌هايتان قرار: و گيريد و مانند روزگار جاهليّتِ قديم زينتهاي خود را آشكار مكنيد .اين تذكر خطاب به زنان نازل شده و آنان را از اينكه در كوچه و بازار به خودنمايي و ابراز راستگي‌هاي خود بپردازند نهي مي‌كند و با بياني محكم و به دور از هرگونه تساهلي پايان دادن به اين گونه رفتارها را از زنان مسلمان طلب مي‌كند.
«تَبَرَّج» به معناى خودنمايى ، و از مادّه «برج» گرفته شده كه در برابر ديدگان همه ظاهر است.همان گونه كه برج در ميان ساختمان‏هاى ديگر جلوه‏ى خاصّى دارد.اگربه ريشه اين كلمه كه واژه برج است دقت كنيم به مفهوم نماياندن چيزي كه بايد پوشيده باشد و اساساً به چيزهايي گفته مي‌شود. كه بين چيزهاي ديگر زودتر ديده مي‌شوند و به چشم ميآ‌يند؛ مثلا بروج به همه ستارگان گفته نمي‌شود بلكه به ستارگاني اطلاق مي‌شود كه پرنورترند و در ميان ستارگان زودتر ديده مي‌شوند.
. چنانكه در بيان معناي لغوي واژه تبرج اشاره شداين لغت به مفهوم نماياندن و نمايش دادن هر چيزي است كه پوشاندن آن لازم است و وقتي به اين صورت خطاب به زنان به كار رفته و ابتداءً از آنان مي‌خواهد كه در خانه هاي خود آرام گيرند قطعاً به اين معنا خواهد بود كه زنان مۆمن بايد زيورها و زيبايي‌هاي خود را از مردان نامحرم بپوشانند و از ارائه آن به هر عنوان و بهانه اي پرهيز كنند.

تبرج جاهلیت چگونه بود .
اما مگر تبرج در جاهليت به چه صورت بوده است كه خداوند آن را براي زنان مسلمان و زناني كه به دين او منسوبند نمي‌پسندد؟ در پاسخ به اين سۆال بايد گفت:
وقتي به كتاب‌هايي كه پيرامون اين موضوعات نوشته شده و عادات جاهلي اعراب را چه در مردان و چه در زنان بررسي كرده‌اند مراجعه مي‌كنيم در مي‌يابيم كه زنان عرب پيش از اسلام در شبه جزيره عربستان معمولاً پيراهن‌هايي مي‌پوشيدند كه به طور كامل سينه و گردن آنان را نمي‌پوشاند و از سويي هم، خمار يا همان روسري‌هاي خود را از پشت سر و گوش آويزان مي‌كردند به گونه‌اي كه گوش و گردن و بخشي از سينه آنان پيدا بود و گاه خلخال‌هايي به پا مي‌كردند كه در هنگام راه رفتن صدا مي‌كرد و مردان بيگانه را متوجه عبور نان مي‌نمود و خودنمايي‌هايي از اين دست كه توضيح دقيق‌تر آن‌ها در كتب مربوط موجود است ..
قرآن از زنان مۆمن مي‌خواهد كه عادات جاهلي را كنار گذاشته و خويشتن را به سنت‌هاي ديني آراسته كنند،‌ و چنان در جامعه رفت و آمد كنند كه چشم نامحرمان را به سوي خود جلب ننمايند،‌ آرامش رواني جامعه را با خودنمايي‌هاي خود مخدوش نسازند و نيروي فعال جامعه را كه تمركزشان بايد صرف توليد و پيشرفت جامعه اسلامي شود با خودخواهي و بي مسئوليتي متوجه خود نسازند و از سرعت چرخه تلاش و توليد نكاهند.
آیاتی در مورد خود نمایی و تبرج

قرآن در دو آیه از آیات حجاب، از تبرّج و خودنمایی زنان صحبت كرده و آن را محدود به محیط خانواده كرده است. در یك جا می‏فرماید: (وَلاَ تَبَرَّجْنَ تَبَرُّجَ الْجَاهِلِیَّةِ الْأُولَی) (احزاب: 33) ای زنان (در برابر نامحرم) ظاهر نشوید و خودنمایی نكنید؛ مانند خودنمایی دوران جاهلیت نخستین؛ در آیه دیگر می‏فرماید: (غَیْرَ مُتَبَرِجاتٍ بِزینَهٍ) (نور:60) زنان، (در برابر نامحرمان) با زینت‏هاوآرایش‏هایشان‏خودنمایی‏نكنند.

قرآن در این آیات فقط زنان را از تبرّج و خودنمایی و به نمایش گذاشتن جاذبه‏های جنسی خود در برابر نامحرم نهی كرده و از تبرّج مردان سخنی نگفته است. از ظاهر این مطلب فهمیده می‏شود كه غریزه خودنمایی و تبرّج از ویژگی‏های خاص زنان است و در مردان وجود ندارد.

خود نمایی و تبرج ازمنظر روایات
در روایات نیز از وجود غریزه خودنمایی یا تبرّج در زن سخن گفته شده است. برای مثال امام علی(علیه‌السلام) می‏فرماید: «خداوند زنان را از سرشت مردان آفریده، از این‏رو، تمام همّت خود را در جذب مردان و نزدیك شدن به آن‏ها صرف می‏كند».(وسائل الشیعه)

در مورد كاركرد این غریزه در زنان، می‏توان گفت: وجود این غریزه برای متمایل كردن مرد ـ جنس مذكر ـ به زن ـ جنس مؤنث ـ است تا بدین‏وسیله، مقدّمات ازدواج و زندگی مشترك را بین آنان فراهم كند.

غریزه خودنمایی و خودآرایی مانند سایر غرایز آدمی، نیازمند قانونمندی و كنترل است؛ یعنی باید از افراط و تفریط در آن پرهیز شود؛ زیرا عدم كنترل این غریزه، چه از لحاظ افراط و چه از لحاظ تفریط، برای زن زیانبخش است و سلامتی او را به خطر می‏اندازد. از این‏رو، در دین اسلام برای این غریزه حد و حدود ویژه‏ای تعیین شده است و همان‏گونه كه آزادی بی‏حد و حصر آن ممنوع گردیده و برای كنترل آن حجاب واجب شده، بی‏توجهی به آن نیز مذموم شمرده شده است.

در حدیثی از پیامبر اكرم(صلی الله علیه و آله) در مورد ویژگی‏های بهترین زنان نقل شده است كه فرمودند: «بهترین زنان شما زنی است كه بسیار با محبت باشد، عفیف و پاك‏دامن باشد، نزد اقوامش عزیز و محترم باشد، با شوهرش متواضع و فروتن باشد، برای او خودآرایی و تبرّج داشته باشد و در برابر نامحرم عفیف باشد.» (اصول کافی) در این حدیث، دقیقا به همان تبرّجی كه قرآن آن را برای زن در مقابل نامحرم ممنوع كرده، نسبت به شوهرش سفارش شده است